Dönüşüm

Bugün Franz Kafka'nın doğum günü,
20. Yüzyılın dahi çocuğuna selam.

Bremor Kanka bir sabah bunaltıcı düşlerden uyandığında, kendini yatağında dev bir öküze dönüşmüş olarak buldu. Öküz zaten dev bir hayvan sayılır, ama o normal bir öküze göre dev bir öküz olmuştu. Varın düşünün ne denli büyük olduğunu. Yatak ağırlığına dayanamayıp kırılmıştı, ancak o bunun farkında değildi.

Bremor sırt üstü uzanmış, hiç hareketsiz öylece duruyordu. Yorgan kocaman karnının üzerinde âdeta bir bez parçası haline gelmişti. Bremor elini uzatıp yorganı almak isteyince acı gerçeğin farkına vardı. Elleri yoktu. Aslında vardı, fakat kocaman iki ön ayağa dönüşmüşlerdi ve aynı biçimi almış olan ayaklarıyla birlikte havaya dikilmiş, her biri bir yana açılmış, böylece garip mi garip bir görünüm doğurmuşlardı. 

Bremor bunun bir düş olduğunu sandı ilkin. Ancak daha demin gördüğü bir düşten uyanmamış mıydı zaten? Düş içinde düş mü görüyordu? Gözlerini kapadı. Geçecek, dedi içinden. Bir dakika kadar kapalı kalan gözlerini açtığında değişen bir şeyin olmadığını gördü.

Bunun da elbette devamı gelecek.

Dünyayı ayaklarının altında düşlemek

You do not need to leave your room. Remain sitting at your table and listen. Do not even listen, simply wait, be quite still and solitary. The world will freely offer itself to you to be unmasked, it has no choice, it will roll in ecstasy at your feet.*  

Franz Kafka (Via)

---

* Yerinizden ayrılmak zorunda değilsiniz. Yalnızca masanızda oturun ve dinleyin. Hatta, dinlemeyi de bırakın, öylece kalın; sessiz sakin, kendinizle kalın öylece. O zaman dünya, maskesini çıkarıp içtenlikle kendini size sunacaktır, başkaca hiçbir şansı yoktur artık, ayaklarınızın altında coşkuyla akıp gidecektir.

Açlık

Ay takviminden en çok cemaziyelevvel'i severim. Sebebi şurada. Fakat ramazana girdik ya, aklıma birkaç yıl önce okuduğum Kafka'nın Açlık Cambazı geldi. Bu vesileyle bir kez daha okuyasım tuttu, çıkardım okudum. Enfes bir öyküdür.

Siz hiç açlığı meslek edinmiş birini duydunuz mu? Adam, adı üstünde açlık cambazı, düpedüz meslek olarak benimsemiş açlığı. Marangozluk, öğretmenlik, terzilik... gibi açlığı kendine meslek bilmiş. Hem de öyle böyle değil, namusu, şerefiyle yürütmek istiyor işini. Hayattaki en büyük amacı mesleğinin hakkını vermek.

via

"... çünkü bu işin içindekiler açlık cambazının açlık süresinde zorla bile olsa ağzına bir tek lokma koymayacağını bilirlerdi; mesleğinin onuru böyle bir şeyi yasaklardı." Sirklerde, panayırlarda vs. kaplanlarınkine benzer bir kafese kapatılmak suretiyle, günlerce; yirmi, otuz, kırk gün boyunca aç kalma esasına dayanıyor açlık cambazının mesleği. İnsanlar da gelip seyrediyorlar onu. Kimileri kafesinin yanına kuruluyor, gece gündüz merak içinde bakıp duruyorlar. Fakat bazen de hiç meraklı çıkmıyor, insanlar yanından geçerken dönüp bakmıyorlar bile, çocuklar dahi. İşte öylesi zamanlarda bir kederlenmedir alıyor açlık cambazını. Can evinden vuruluyor. Aç kalmak mı? Hiç ama hiç sorun değil onun için. Fakat işte insanların bu ilgisizliği yok mu yiyip bitiriyor onu.

İlginç olan, günlerce aç kalmanın onun için işten bile olmaması. Gel gelelim, bir insan illa fizyolojik olarak mı acıkır? Açlık dediğin şey midenin boşalıp guruldaması mıdır sade? Peki ya ruhumuz? Ruhumuz hiç acıkmıyor mu acaba? 


"Belki de kendisini yiyip bitiren şey açlık değil, kendi kendine tatmin olmamasıydı. Sadece o bilirdi açlığın ne kadar kolay olduğunu. Bu dünyanın en kolay şeyiydi. Bunu saklamıyordu, ama insanlar da kendisine inanmıyorlardı; çok çok bu itirafını alçakgönüllülüğüne veriyorlardı."


Öykünün sonu da pek bir acıklı:
"Çünkü elimde değil, aç kalmak zorundayım ben."
"Ne adamsın sen!" dedi müfettiş, "nedenmiş o?"
(...)
"Çünkü sevdiğim yemekleri bulamadım, inanın bana, bulmuş olsaydım hiç direnmez, ben de sizler gibi karnımı tıka basa doldururdum."

Bu öyküyü okuyunca düşünüp duruyorum; insan, özellikle günümüz insanı fizyolojik açlığın çok çok ötesinde nasıl da ruhsal açlık çekiyor değil mi? Somalili çocukların açlığını hepimiz ne de güzel açıklayabiliyoruz. Peki ya metropollerde, yeni çıkan iPhone'u herkesten önce alabilmek için sabahlara kadar kaldırımlarda bekleşen binlerce insanın çektiği açlığı nasıl açıklayacağız?